Chuyển đổi số đang trở thành một động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân. Tại xã Đại Lãnh, việc nâng cao nhận thức, kỹ năng và thói quen sử dụng công nghệ số của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và Nhân dân có ý nghĩa thiết thực, góp phần xây dựng chính quyền phục vụ, phát triển kinh tế địa phương và hình thành cộng đồng số văn minh, an toàn.

Chủ trương chuyển đổi số được xác định trong Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Quyết định số 749/QĐ-TTg ngày 03/6/2020 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030. Đối với giai đoạn hiện nay, Thủ tướng Chính phủ cũng đã ban hành Quyết định số 1033/QĐ-TTg ngày 09/6/2026, phê duyệt Chương trình phát triển kinh tế số và xã hội số giai đoạn 2026–2030. Các văn bản này tạo cơ sở định hướng cho việc phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số tại Việt Nam.

1. Chuyển đổi số là gì và mang lại lợi ích gì?

Chuyển đổi số không đơn thuần là sử dụng điện thoại thông minh, máy tính hay đưa giấy tờ lên mạng. Đây là quá trình thay đổi cách làm việc, quản lý, sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt dựa trên công nghệ số, dữ liệu số và các nền tảng số nhằm nâng cao hiệu quả, tiết kiệm thời gian, chi phí và tạo ra những phương thức phục vụ thuận tiện hơn.

Đối với người dân, chuyển đổi số giúp tiếp cận thông tin nhanh chóng, thực hiện nhiều thủ tục hành chính trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, học tập và tiếp cận các dịch vụ thiết yếu qua môi trường số.

Đối với cơ quan nhà nước, chuyển đổi số góp phần đổi mới phương thức quản lý, nâng cao chất lượng giải quyết công việc, tăng cường công khai, minh bạch và cải thiện việc phục vụ người dân, doanh nghiệp. Đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh, công nghệ số mở thêm cơ hội tiếp cận khách hàng, mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh. Những mục tiêu này phù hợp với định hướng phát triển chuyển đổi số quốc gia và Chương trình phát triển kinh tế số, xã hội số giai đoạn 2026–2030 của Chính phủ.

2. Chính quyền số – phục vụ người dân nhanh chóng, thuận tiện hơn

Chính quyền số là việc ứng dụng công nghệ số và dữ liệu vào hoạt động quản lý, điều hành, giải quyết công việc và cung cấp dịch vụ công. Mục tiêu không chỉ là xử lý công việc trên máy tính mà còn hướng tới quy trình đơn giản hơn, thông tin được xử lý hiệu quả hơn và người dân thuận tiện hơn khi liên hệ với cơ quan nhà nước.

Thông qua các nền tảng dịch vụ công trực tuyến và những tiện ích số được cơ quan có thẩm quyền triển khai, người dân có thể tìm hiểu thủ tục, nộp hồ sơ trực tuyến đối với thủ tục được cung cấp, theo dõi tình trạng giải quyết và nhận kết quả theo hình thức áp dụng cho từng thủ tục. Việc sử dụng tài khoản định danh điện tử, giấy tờ điện tử và dữ liệu đã được kết nối theo quy định cũng góp phần giảm những thao tác không cần thiết.

Để xây dựng chính quyền số hiệu quả, mỗi cán bộ, công chức, viên chức cần chủ động nâng cao kỹ năng số, sử dụng thành thạo các hệ thống phục vụ công việc, xử lý hồ sơ đúng quy trình, bảo đảm an toàn thông tin và nâng cao tinh thần trách nhiệm. Đồng thời, cần hướng dẫn người dân tiếp cận các dịch vụ số phù hợp, nhất là người cao tuổi và những người còn hạn chế về kỹ năng sử dụng công nghệ.

Người dân cũng cần chủ động tìm hiểu thủ tục hành chính, sử dụng các kênh chính thức của cơ quan nhà nước và cung cấp thông tin theo đúng yêu cầu khi thực hiện giao dịch trực tuyến. Chuyển đổi số chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi công nghệ đi cùng với cải cách quy trình và chất lượng phục vụ.

3. Kinh tế số – mở rộng cơ hội sản xuất, kinh doanh

Kinh tế số là hoạt động kinh tế có ứng dụng công nghệ số, nền tảng số và dữ liệu số để tạo ra giá trị, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh và mở rộng thị trường. Kinh tế số không chỉ dành cho doanh nghiệp công nghệ mà còn liên quan trực tiếp đến các hộ kinh doanh, hợp tác xã, cơ sở sản xuất và người lao động.

Tại xã Đại Lãnh, các hộ kinh doanh, cơ sở dịch vụ du lịch, hợp tác xã nông nghiệp, cơ sở nuôi trồng thủy sản và các đơn vị sản xuất có thể từng bước ứng dụng công nghệ số phù hợp với điều kiện thực tế.

Chẳng hạn, cơ sở kinh doanh có thể sử dụng nền tảng trực tuyến để giới thiệu sản phẩm, quảng bá dịch vụ, tiếp nhận đơn hàng và trao đổi với khách hàng. Các hộ kinh doanh có thể áp dụng thanh toán không dùng tiền mặt thông qua những phương thức hợp pháp; sử dụng công cụ số để quản lý đơn hàng, doanh thu và thông tin khách hàng. Hợp tác xã, cơ sở sản xuất có thể tăng cường quảng bá sản phẩm địa phương, công khai thông tin nguồn gốc và tiếp cận người mua ở những thị trường rộng hơn.

Đối với lĩnh vực du lịch, việc cập nhật thông tin điểm đến, hình ảnh, dịch vụ, giá cả và phương thức liên hệ trên các kênh trực tuyến phù hợp sẽ giúp du khách dễ dàng tìm hiểu, lựa chọn dịch vụ. Tuy nhiên, các cơ sở cần bảo đảm thông tin quảng bá trung thực, thực hiện đúng quy định về kinh doanh, bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền lợi người tiêu dùng.

Để phát triển kinh tế số, người dân và các cơ sở kinh doanh cần bắt đầu từ những việc vừa sức, lựa chọn công cụ phù hợp, thường xuyên học hỏi kỹ năng sử dụng nền tảng số và chú trọng bảo đảm an toàn trong giao dịch. Công nghệ số chỉ mang lại hiệu quả khi được sử dụng đúng mục đích, phù hợp với nhu cầu và điều kiện thực tế.

4. Xã hội số – đưa tiện ích số đến gần hơn với mỗi người dân

Xã hội số là môi trường trong đó công nghệ và dịch vụ số được ứng dụng rộng rãi trong đời sống, giúp người dân tiếp cận thông tin, học tập, giao tiếp và sử dụng các dịch vụ thiết yếu thuận tiện hơn.

Trong giáo dục, công nghệ số tạo điều kiện để học sinh, giáo viên và người dân tiếp cận tài liệu học tập, các chương trình đào tạo và nguồn tri thức trên môi trường mạng. Trong lĩnh vực y tế, các tiện ích số được triển khai phù hợp có thể hỗ trợ người dân tiếp cận thông tin chăm sóc sức khỏe, quản lý dữ liệu sức khỏe và sử dụng một số dịch vụ y tế thuận tiện hơn.

Trong đời sống hằng ngày, người dân có thể tra cứu thông tin chính thống, tiếp nhận thông báo của chính quyền, sử dụng các tiện ích số được cung cấp và tham gia đóng góp ý kiến qua những kênh phù hợp. Việc ứng dụng công nghệ số cũng tạo thêm cơ hội cho người dân học tập suốt đời, nâng cao kỹ năng nghề nghiệp và thích ứng với những thay đổi của xã hội.

Tuy nhiên, xã hội số không chỉ là tăng số lượng người sử dụng thiết bị thông minh. Điều quan trọng là mọi người có khả năng tiếp cận, sử dụng công nghệ an toàn, biết phân biệt thông tin chính thống với thông tin sai lệch và có ý thức ứng xử văn minh trên môi trường mạng. Cần quan tâm hỗ trợ người cao tuổi, người khuyết tật và người còn hạn chế kỹ năng số để không ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi số. Đây cũng là định hướng được nhấn mạnh trong Chương trình phát triển kinh tế số và xã hội số giai đoạn 2026–2030.

5. Mỗi người dân cần làm gì để tham gia chuyển đổi số?

Chuyển đổi số không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan nhà nước hay doanh nghiệp công nghệ mà cần có sự tham gia chủ động của mỗi cá nhân, hộ gia đình và cộng đồng.

Mỗi người dân xã Đại Lãnh nên bắt đầu từ những việc thiết thực: chủ động học kỹ năng sử dụng điện thoại thông minh và các dịch vụ số; tìm hiểu, sử dụng dịch vụ công trực tuyến khi phù hợp; sử dụng tài khoản định danh điện tử và các tiện ích được cơ quan có thẩm quyền cung cấp; ưu tiên hình thức thanh toán không dùng tiền mặt khi thuận tiện và bảo đảm an toàn.

Bên cạnh đó, người dân cần nâng cao cảnh giác trước các thủ đoạn lừa đảo trên mạng. Không cung cấp mật khẩu, mã xác thực dùng một lần, thông tin tài khoản ngân hàng hoặc dữ liệu cá nhân cho người lạ; không tùy tiện bấm vào đường dẫn, tải ứng dụng hay chuyển tiền theo yêu cầu từ những nguồn chưa được xác minh. Khi cần thực hiện thủ tục hoặc giao dịch, hãy kiểm tra thông tin trên các kênh chính thức trước khi cung cấp dữ liệu hoặc thanh toán.

Đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong các cơ quan, đơn vị, cần thường xuyên cập nhật kiến thức, rèn luyện kỹ năng số, thực hiện đúng quy trình trên các hệ thống được giao sử dụng, bảo vệ dữ liệu và hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ số. Đối với các hộ kinh doanh, hợp tác xã và cơ sở sản xuất, cần chủ động lựa chọn giải pháp công nghệ phù hợp, từng bước nâng cao năng lực quản lý, quảng bá, giao dịch và chăm sóc khách hàng.

Mỗi người biết thêm một kỹ năng số, mỗi cơ sở sử dụng công nghệ hiệu quả hơn và mỗi cơ quan phục vụ người dân tốt hơn sẽ góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trên địa bàn.

Chung tay xây dựng Đại Lãnh phát triển trong môi trường số

Chuyển đổi số là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của chính quyền, doanh nghiệp và Nhân dân. Xây dựng chính quyền số giúp nâng cao chất lượng phục vụ; phát triển kinh tế số mở rộng cơ hội sản xuất, kinh doanh; hình thành xã hội số tạo điều kiện để người dân tiếp cận các tiện ích và tri thức mới.

Ủy ban nhân dân xã Đại Lãnh khuyến khích toàn thể cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, các hộ kinh doanh, hợp tác xã và Nhân dân tích cực học tập, sử dụng công nghệ số một cách thiết thực, an toàn và có trách nhiệm; đồng thời phối hợp thực hiện các nhiệm vụ chuyển đổi số tại địa phương.

Chuyển đổi số bắt đầu từ những việc nhỏ trong mỗi cơ quan, mỗi cơ sở sản xuất, kinh doanh và mỗi gia đình. Cùng học hỏi, cùng ứng dụng, cùng bảo đảm an toàn trên môi trường số chính là cách để nâng cao chất lượng cuộc sống, phát triển kinh tế và xây dựng xã Đại Lãnh ngày càng văn minh, hiện đại.

VĂN KHOA