Trong xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, trung thực và liêm chính là những yêu cầu quan trọng để giữ gìn phẩm chất, uy tín và trách nhiệm trong thực thi nhiệm vụ.
Theo Khung tiêu chí đánh giá chuẩn mực đạo đức cách mạng được ban hành kèm theo Kế hoạch triển khai thực hiện Quy định số 01-QĐ/TU, nhóm nội dung “Trung thực, khiêm tốn, cầu thị; chủ động học tập nâng cao trình độ; kiên quyết đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí” được xác định 10/100 điểm.

Trung thực bắt đầu từ những việc cụ thể

Trung thực trong công việc trước hết là không gian dối trong báo cáo, trong thực hiện nhiệm vụ; có thái độ nghiêm túc, khiêm tốn, cầu thị và được tập thể đánh giá tốt.
Khung tiêu chí cụ thể hóa nội dung này bằng những yêu cầu có thể kiểm chứng, trong đó có việc không bị phản ánh sai phạm, không gian dối trong báo cáo, công việc và được tập thể đánh giá tốt.
Điều này cho thấy, trung thực không phải là một khái niệm chung chung. Trong công việc hằng ngày, đó là báo cáo đúng sự thật, đánh giá đúng kết quả, không che giấu thiếu sót, không làm sai lệch thông tin và nghiêm túc tiếp thu những góp ý để sửa chữa, hoàn thiện bản thân.

Không ngừng học tập để làm tốt công việc

Đạo đức trong công việc cũng gắn với tinh thần chủ động học tập, nâng cao trình độ.

Theo Khung tiêu chí, cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức được đánh giá thông qua việc tham gia đào tạo, bồi dưỡng theo quy định; tham gia đầy đủ các lớp bồi dưỡng và có chứng chỉ hoặc ghi nhận kết quả học tập.
Trong điều kiện yêu cầu công việc ngày càng cao, việc học tập, cập nhật kiến thức không chỉ để nâng cao năng lực cá nhân mà còn nhằm giải quyết công việc chính xác hơn, hiệu quả hơn và phục vụ Nhân dân tốt hơn.

Không lợi dụng chức vụ, quyền hạn để mưu lợi

Một yêu cầu quan trọng trong chuẩn mực đạo đức là không lợi dụng chức vụ, quyền hạn để mưu lợi cá nhân hoặc cho gia đình.
Khung tiêu chí quy định rõ: không lợi dụng chức vụ, quyền hạn; cán bộ lãnh đạo, quản lý phải nêu gương và chịu trách nhiệm nếu để người thân, người quen lợi dụng vị trí công tác của mình để trục lợi.
Đây là nguyên tắc có ý nghĩa đặc biệt trong xây dựng nền hành chính liêm chính. Chức vụ, quyền hạn được giao là để thực hiện nhiệm vụ và phục vụ lợi ích chung, không phải công cụ để tạo lợi ích riêng cho bản thân, gia đình hay người quen.
Vì vậy, việc giữ gìn sự liêm chính không chỉ nằm ở việc không trực tiếp vụ lợi, mà còn phải chủ động phòng ngừa việc người thân, người quen lợi dụng vị trí công tác của mình để trục lợi.

Phòng, chống tham nhũng phải đi cùng với công khai, minh bạch

Khung tiêu chí dành nội dung riêng cho việc chấp hành quy định về phòng, chống tham nhũng, trong đó yêu cầu thực hiện kê khai và công khai tài sản, thu nhập theo quy định đối với người thuộc diện phải kê khai; đồng thời không vi phạm các quy định liên quan.
Công khai, minh bạch và tuân thủ đúng quy định là những yếu tố quan trọng góp phần phòng ngừa nguy cơ tham nhũng, tiêu cực, bảo đảm quyền lực được thực hiện đúng mục đích và đúng quy định.

Không thờ ơ trước tham nhũng, tiêu cực và lãng phí

Một điểm đáng chú ý là chuẩn mực đạo đức không chỉ yêu cầu “không tham nhũng”, mà còn đặt ra trách nhiệm đấu tranh với các biểu hiện tham nhũng, tiêu cực, lãng phí.
Theo Khung tiêu chí, nội dung này được đánh giá thông qua việc có ý kiến góp ý, phản ánh tiêu cực khi phát hiện vấn đề và có minh chứng phù hợp.
Điều đó thể hiện yêu cầu mỗi cán bộ, đảng viên phải có trách nhiệm với môi trường công tác của mình: không bao che, không dung túng, không thờ ơ trước những biểu hiện sai phạm, đồng thời thực hiện việc góp ý, phản ánh theo đúng quy định.

Liêm chính để xây dựng niềm tin

Một đội ngũ cán bộ trung thực, liêm chính sẽ góp phần xây dựng môi trường làm việc công khai, minh bạch, trách nhiệm và kỷ cương. Ngược lại, nếu để xảy ra vụ lợi, tham nhũng, tiêu cực, lãng phí, không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả công việc mà còn làm suy giảm niềm tin của Nhân dân.
Chính vì vậy, việc thực hiện Quy định số 01-QĐ/TU được gắn với yêu cầu thường xuyên tu dưỡng, rèn luyện, “tự soi”, “tự sửa”, phát huy trách nhiệm nêu gương của cán bộ lãnh đạo, người đứng đầu và xây dựng văn hóa liêm chính, phong cách làm việc gần dân, vì Nhân dân phục vụ.
Có thể hiểu một cách gần gũi: trung thực là làm đúng và nói đúng; liêm chính là không biến quyền hạn được giao thành lợi ích riêng; trách nhiệm là không làm ngơ trước tham nhũng, tiêu cực, lãng phí.
Đó chính là những yêu cầu thiết thực để mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức giữ gìn phẩm chất, uy tín và thực hiện tốt hơn trách nhiệm trước tổ chức và Nhân dân.

VĂN KHOA